ÇERKES KÜLTÜREL MİRASI KATALOĞU / ÇALIŞMA İLKELERİ

Kataloglama Standartları

Kültürel varlıkları ortak bir dilde tanımlamak, kaynak bilgilerini korumak ve farklı koleksiyonlardaki kayıtları birbiriyle ilişkilendirmek için geliştirilen çalışma çerçevesi.

Bu sayfa, hazırlanmakta olan kataloglama sisteminin temel yaklaşımını açıklamaktadır. Sınıflandırmalar, formlar ve kodlama kuralları uygulama sürecinde geliştirilecektir.

TEMEL YAKLAŞIM

Tek standart, materyale uygun kayıt biçimi

Kataloğun amacı yeni bir koleksiyon kurmak değil, farklı ülkelerdeki müze, arşiv, kütüphane, özel koleksiyon ve ailelerde bulunan Çerkes kültürel mirası unsurlarına ilişkin bilgileri sistematik olarak kaydetmektir.

Tek bir standart — evet. Her şey için tek bir form — hayır.

Bütün kayıtların karşılaştırılabilir olması hedeflenir; ancak bir elbise ile ses kaydının aynı sorularla tanımlanması beklenmez. Bu nedenle Kültürel Varlık Pasaportu ve materyal türüne özgü Kartlar öngörülmektedir.

01 / SINIFLANDIRMA

Katalog kategorileri

Aşağıdaki başlıklar kaynak metinde öngörülen başlangıç sınıflandırmasıdır; kesinleşmiş ve değişmez bir taksonomi değildir. Nesneler önce niteliklerine göre değerlendirilir.

01

Maddi kültür unsurları

02

Sanat eserleri ve dekoratif el sanatları

03

Kitaplar ve yazılı kaynaklar

04

Fotoğraflar ve görseller

05

Mimari ve tarihî varlıklar

06

Müzik mirası

07

Sözlü miras

08

Kültürel miras taşıyıcısı kişiler

09

Koleksiyonlar

10

Diğer materyaller

Örnek ayrım: XIX. yüzyıla ait bir elbise, sanatsal niteliği olsa bile maddi kültür unsuru olarak; açık alandaki bir anıt ise mimari ve tarihî varlık olarak sınıflandırılabilir.

02 / TANIMLAMA ARAÇLARI

Kültürel Varlık Pasaportu ve Kartlar

Kaynak yaklaşımında Pasaport ve Kartlar, ortak tanımlama standardının farklı materyal türlerine uygulanmasını sağlayan kayıt araçlarıdır. Elektronik biçimde hazırlanıp paylaşılmaları öngörülmektedir.

PASAPORT

Nesne ve varlıklar

Örnek olarak elbise, eyer, silah, tablo ve anıt gibi maddi varlıklar için kullanılabilir.

Form alanları varlığın niteliğine göre belirlenecektir.

KART

Belge ve kayıt türleri

Örnek olarak kitap, harita, fotoğraf ve ses kaydı gibi materyaller için ilgili Kart kullanılabilir.

İlgili kategoriye özgü ayrıntılar ayrı tutulacaktır.

Kayda alınabilecek bilgiler

  • Adı ve kısa tanımı
  • Türü veya kategorisi
  • Kökeni ve tarihlendirmesi
  • Bulunduğu yer
  • Yazar veya üretici (biliniyorsa)
  • Kullanım ve dolaşım geçmişi
  • Bilgi kaynağı ve kaynak kişi
  • Fotoğraf ve dijital kopyalar (uygunsa)

Bunlar kaynak metinde sayılan olası bilgi alanlarıdır; henüz yayımlanmış nihai bir zorunlu alan listesi değildir.

03 / NUMARALANDIRMA

Katalog numarası nasıl tasarlanıyor?

Her kayda merkezi olarak verilen benzersiz bir katalog numarası öngörülmektedir. Aşağıdaki yapı kaynak metindeki taslak örnektir; uygulamada kesinleşmiş numara olarak kullanılmamalıdır.

MKV–000124–A07

Örnek numara · yalnızca kodlama mantığını göstermek için

MK

Nesnenin türünü ifade eden bölüm.

V

Sanatsal-tarihî değer kategorisi.

000124

Benzersiz katalog sıra numarası.

A07

Kaydı veren görevlinin kimlik kodu.

Kodun amacı bütün ayrıntıları numaranın içine sıkıştırmak değildir. Varlığa ilişkin detaylar ilgili Pasaport veya Kartta tutulur; katalog numaraları ve görevli kodları merkezi olarak izlenir.

04 / DEĞER KATEGORİLERİ

Sanatsal ve tarihî önem için önerilen ayrım

İlk aşamada üç değer kategorisi önerilmektedir. Bu kategorilerin nesnelere hangi ölçütlerle uygulanacağı henüz netleştirilmemiştir; gerçek materyallerle sınanması öngörülmektedir.

V

Yüksek sanatsal değer

K

Bağlamsal öneme sahip

M

Yaygın

Aynı türdeki nesnelerin hepsi otomatik olarak aynı değer kategorisine girmeyecektir.

05 / ÇALIŞMA AKIŞI

Kaydın hazırlanması ve kontrolü

Aşağıdaki aşamalar, kaynak metinlerde tarif edilen görevlerden oluşturulmuş açıklayıcı bir iş akışıdır; kesinleşmiş operasyon prosedürü değildir.

01

Bilgi toplama

Materyalin mevcut bilgileri, kaynağı ve uygun görselleri derlenir.

02

Sınıflandırma

Kayıt, niteliğine uygun kategori ve Pasaport/Kart ile eşleştirilir.

03

Doğrulama

Belirsiz bilgiler ve kaynaklar kontrol edilir; uzman değerlendirmesi gerekebilir.

04

Katalog kaydı

Uygun kayıtlar, merkezi numaralandırma ve erişim kurallarıyla sisteme alınır.

06 / MÜLKİYET VE KULLANIM

Kayıt altına almak, sahipliği devralmak değildir

Katalog, kültürel varlıkların herhangi bir kişi veya kurumdan devralınmasını öngörmez. Öncelik, varlığa ilişkin bilginin ve kaynak bağlantılarının korunmasıdır.

Fotoğraf, belge ve dijital kopyaların hangi koşullarda yayımlanacağı ile kişisel bilgilerin erişim düzeyleri ayrıca belirlenmelidir. Bir materyalin kataloğa bildirilmesi sınırsız yayın veya yeniden kullanım izni anlamına gelmez.

Standartların mevcut durumu

Bu sayfa çalışma çerçevesini kamuya açık biçimde anlatır. Kategori tanımları, Pasaport/Kart şablonları, değer ölçütleri ve numaralandırma kuralları deneme kayıtlarından sonra güncellenebilir.

KATKI SAĞLAYIN

Kültürel bir varlık hakkında bilginiz mi var?

Mevcut kültürel mirasa ilişkin bilgi ve belgelerin kayda geçirilmesine katkı sağlayabilirsiniz.