ÇERKES KÜLTÜREL MİRASI KATALOĞU / ÇALIŞMA İLKELERİ
Kataloglama Standartları
Kültürel varlıkları ortak bir dilde tanımlamak, kaynak bilgilerini korumak ve farklı koleksiyonlardaki kayıtları birbiriyle ilişkilendirmek için geliştirilen çalışma çerçevesi.
Bu sayfa, hazırlanmakta olan kataloglama sisteminin temel yaklaşımını açıklamaktadır. Sınıflandırmalar, formlar ve kodlama kuralları uygulama sürecinde geliştirilecektir.
TEMEL YAKLAŞIM
Tek standart, materyale uygun kayıt biçimi
Kataloğun amacı yeni bir koleksiyon kurmak değil, farklı ülkelerdeki müze, arşiv, kütüphane, özel koleksiyon ve ailelerde bulunan Çerkes kültürel mirası unsurlarına ilişkin bilgileri sistematik olarak kaydetmektir.
Tek bir standart — evet. Her şey için tek bir form — hayır.
Bütün kayıtların karşılaştırılabilir olması hedeflenir; ancak bir elbise ile ses kaydının aynı sorularla tanımlanması beklenmez. Bu nedenle Kültürel Varlık Pasaportu ve materyal türüne özgü Kartlar öngörülmektedir.
01 / SINIFLANDIRMA
Katalog kategorileri
Aşağıdaki başlıklar kaynak metinde öngörülen başlangıç sınıflandırmasıdır; kesinleşmiş ve değişmez bir taksonomi değildir. Nesneler önce niteliklerine göre değerlendirilir.
01
Maddi kültür unsurları
02
Sanat eserleri ve dekoratif el sanatları
03
Kitaplar ve yazılı kaynaklar
04
Fotoğraflar ve görseller
05
Mimari ve tarihî varlıklar
06
Müzik mirası
07
Sözlü miras
08
Kültürel miras taşıyıcısı kişiler
09
Koleksiyonlar
10
Diğer materyaller
Örnek ayrım: XIX. yüzyıla ait bir elbise, sanatsal niteliği olsa bile maddi kültür unsuru olarak; açık alandaki bir anıt ise mimari ve tarihî varlık olarak sınıflandırılabilir.
02 / TANIMLAMA ARAÇLARI
Kültürel Varlık Pasaportu ve Kartlar
Kaynak yaklaşımında Pasaport ve Kartlar, ortak tanımlama standardının farklı materyal türlerine uygulanmasını sağlayan kayıt araçlarıdır. Elektronik biçimde hazırlanıp paylaşılmaları öngörülmektedir.
PASAPORT
Nesne ve varlıklar
Örnek olarak elbise, eyer, silah, tablo ve anıt gibi maddi varlıklar için kullanılabilir.
Form alanları varlığın niteliğine göre belirlenecektir.
KART
Belge ve kayıt türleri
Örnek olarak kitap, harita, fotoğraf ve ses kaydı gibi materyaller için ilgili Kart kullanılabilir.
İlgili kategoriye özgü ayrıntılar ayrı tutulacaktır.
Kayda alınabilecek bilgiler
- Adı ve kısa tanımı
- Türü veya kategorisi
- Kökeni ve tarihlendirmesi
- Bulunduğu yer
- Yazar veya üretici (biliniyorsa)
- Kullanım ve dolaşım geçmişi
- Bilgi kaynağı ve kaynak kişi
- Fotoğraf ve dijital kopyalar (uygunsa)
Bunlar kaynak metinde sayılan olası bilgi alanlarıdır; henüz yayımlanmış nihai bir zorunlu alan listesi değildir.
03 / NUMARALANDIRMA
Katalog numarası nasıl tasarlanıyor?
Her kayda merkezi olarak verilen benzersiz bir katalog numarası öngörülmektedir. Aşağıdaki yapı kaynak metindeki taslak örnektir; uygulamada kesinleşmiş numara olarak kullanılmamalıdır.
MKV–000124–A07
Örnek numara · yalnızca kodlama mantığını göstermek için
MK
Nesnenin türünü ifade eden bölüm.
V
Sanatsal-tarihî değer kategorisi.
000124
Benzersiz katalog sıra numarası.
A07
Kaydı veren görevlinin kimlik kodu.
Kodun amacı bütün ayrıntıları numaranın içine sıkıştırmak değildir. Varlığa ilişkin detaylar ilgili Pasaport veya Kartta tutulur; katalog numaraları ve görevli kodları merkezi olarak izlenir.
04 / DEĞER KATEGORİLERİ
Sanatsal ve tarihî önem için önerilen ayrım
İlk aşamada üç değer kategorisi önerilmektedir. Bu kategorilerin nesnelere hangi ölçütlerle uygulanacağı henüz netleştirilmemiştir; gerçek materyallerle sınanması öngörülmektedir.
V
Yüksek sanatsal değer
K
Bağlamsal öneme sahip
M
Yaygın
Aynı türdeki nesnelerin hepsi otomatik olarak aynı değer kategorisine girmeyecektir.
05 / ÇALIŞMA AKIŞI
Kaydın hazırlanması ve kontrolü
Aşağıdaki aşamalar, kaynak metinlerde tarif edilen görevlerden oluşturulmuş açıklayıcı bir iş akışıdır; kesinleşmiş operasyon prosedürü değildir.
01
Bilgi toplama
Materyalin mevcut bilgileri, kaynağı ve uygun görselleri derlenir.
02
Sınıflandırma
Kayıt, niteliğine uygun kategori ve Pasaport/Kart ile eşleştirilir.
03
Doğrulama
Belirsiz bilgiler ve kaynaklar kontrol edilir; uzman değerlendirmesi gerekebilir.
04
Katalog kaydı
Uygun kayıtlar, merkezi numaralandırma ve erişim kurallarıyla sisteme alınır.
06 / MÜLKİYET VE KULLANIM
Kayıt altına almak, sahipliği devralmak değildir
Katalog, kültürel varlıkların herhangi bir kişi veya kurumdan devralınmasını öngörmez. Öncelik, varlığa ilişkin bilginin ve kaynak bağlantılarının korunmasıdır.
Fotoğraf, belge ve dijital kopyaların hangi koşullarda yayımlanacağı ile kişisel bilgilerin erişim düzeyleri ayrıca belirlenmelidir. Bir materyalin kataloğa bildirilmesi sınırsız yayın veya yeniden kullanım izni anlamına gelmez.
Standartların mevcut durumu
Bu sayfa çalışma çerçevesini kamuya açık biçimde anlatır. Kategori tanımları, Pasaport/Kart şablonları, değer ölçütleri ve numaralandırma kuralları deneme kayıtlarından sonra güncellenebilir.
KATKI SAĞLAYIN
Kültürel bir varlık hakkında bilginiz mi var?
Mevcut kültürel mirasa ilişkin bilgi ve belgelerin kayda geçirilmesine katkı sağlayabilirsiniz.
